نقشه خطر و ریسک چندمخاطره‌ای: گسل و زمین‌لرزه، پهنه سیلاب، زمین‌لغزش و جمعیت در معرض

برای برنامه‌ریزی آمادگی باید پیش از حادثه دانست «کجا بیشترین ریسک را دارد». این سرویس‌ها سه مخاطره پایه را برای هر نقطه و هر محدوده از کشور می‌دهند و آن را با جمعیت ساکن ترکیب می‌کنند.

سرویس	آدرس	جواب می‌دهد
خطر لرزه‌ای و گسل‌ها	`GET /api/geo/hazard/seismic`	نزدیک‌ترین گسل‌های فعال و سابقه زمین‌لرزه از ۱۹۰۰
پهنه‌های سیلاب	`GET /api/geo/hazard/flood-zones`	عمق سیلاب ۱۰، ۱۰۰ و ۵۰۰ ساله در یک نقطه
استعداد زمین‌لغزش	`GET /api/geo/hazard/landslide`	رده استعداد لغزش از بسیار کم تا بسیار زیاد
شاخص ریسک نقطه	`GET /api/geo/risk/point`	سه مخاطره در کنار هم و جمعیت اطراف
ریسک یک محدوده	`POST /api/geo/risk/area`	جمعیت در معرض هر مخاطره و شاخص ریسک برای رتبه‌بندی
شناسنامه خطر (AI)	`POST /api/geo/risk/brief`	گزارش متنی آماده برای مدیران

برای دریافت توکن، با خرید بسته ژئوکوین کیف پول را شارژ کنید و در توکن‌های API توکن بسازید. هزینه هر درخواست موفق از اعتبار همان توکن کم می‌شود (قیمت هر سرویس در صفحه سرویس‌ها).

این داده‌ها آفلاین روی سرور نگهداری می‌شوند (پاسخ‌ها "mode": "offline" دارند) و هر پاسخ منبع، مجوز و تاریخ داده را هم برمی‌گرداند. برای وضعیت لحظه‌ای (هشدار هوا، زمین‌لرزه‌های اخیر، آتش‌سوزی) از سرویس‌های مدیریت بحران استفاده کنید.

۱. خطر لرزه‌ای و گسل‌های فعال

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/hazard/seismic" \
  --data-urlencode "lat=35.6892" \
  --data-urlencode "lon=51.3890" \
  --data-urlencode "radius_km=100" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: نزدیک‌ترین گسل فعال در 13.3 کیلومتری؛ از ۱۹۰۰ تاکنون 11 زمین‌لرزه ۵+ و 1 زمین‌لرزه ۶+ در شعاع 100 کیلومتری، بزرگ‌ترین 6.3 در 2004؛ سطح خطر لرزه‌ای (غربال): زیاد.",
  "hazard_level": "زیاد", "hazard_score": 0.7,
  "faults": [{"name": null, "distance_km": 13.3, "slip_type_fa": "چپ‌گرد معکوس"}],
  "earthquakes": {"m4_plus": 54, "m5_plus": 11, "m6_plus": 1, "strongest": [{"magnitude": 6.3, "date": "2004-05-28", "distance_km": 69}]}
}

خط گسل‌ها به‌صورت GeoJSON در fault_lines برمی‌گردد. سطح خطر یک غربال است (فاصله تا گسل و سابقه لرزه‌ای)، نه شتاب طرح آیین‌نامه ۲۸۰۰.

۲. پهنه‌های سیلاب رودخانه‌ای

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/hazard/flood-zones" \
  --data-urlencode "lat=31.33" \
  --data-urlencode "lon=48.74" \
  --data-urlencode "radius_m=1000" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: در پهنه سیلاب رودخانه‌ای با دوره بازگشت 100 ساله قرار دارد (عمق مدل‌شده حدود 1.8 متر)؛ سطح خطر: زیاد.",
  "in_flood_zone": true,
  "return_periods": [{"return_period_years": 10, "depth_m": 0.0}, {"return_period_years": 100, "depth_m": 1.8}, {"return_period_years": 500, "depth_m": 2.6}]
}

مهم: این مدل بدون سد، سیل‌بند و دیواره ساحلی محاسبه شده است. در دشت‌های هموارِ دارای سازه حفاظتی (مثل خوزستان) پهنه سیلاب را بیشتر از واقع نشان می‌دهد؛ آن را «جایی که آب بدون حفاظت می‌رود» بخوانید. سیلاب شهری و مسیل‌های کوچک هم در آن نیست.

۳. استعداد زمین‌لغزش

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/hazard/landslide" \
  --data-urlencode "lat=36.25" \
  --data-urlencode "lon=51.30" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

رده ۱ (بسیار کم) تا ۵ (بسیار زیاد) و سهم هر رده در اطراف نقطه. استعداد است، نه پیش‌بینی وقوع.

۴. شاخص ریسک چندمخاطره‌ای نقطه

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/risk/point" \
  --data-urlencode "lat=31.3183" \
  --data-urlencode "lon=48.6706" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: شاخص چندمخاطره‌ای 0.80 از ۱ (بسیار زیاد)؛ سیل رودخانه‌ای بسیار زیاد، زمین‌لرزه زیاد، زمین‌لغزش بسیار کم؛ حدود 18,716 نفر در شعاع 1000 متری.",
  "risk_index": 0.8, "risk_level": "بسیار زیاد", "dominant_hazard": "سیل رودخانه‌ای",
  "hazards": [{"hazard_fa": "سیل رودخانه‌ای", "score": 1.0, "level": "بسیار زیاد"}, {"hazard_fa": "زمین‌لرزه", "score": 0.63, "level": "زیاد"}]
}

شاخص کل نیمی میانگین وزنی سه مخاطره (زلزله ۴۰٪، سیل ۳۵٪، لغزش ۲۵٪) و نیمی بدترین مخاطره است.

۵. ریسک و جمعیت در معرض یک محدوده

محدوده را به یکی از این چهار شکل بدهید: place (نام شهرستان یا استان)، bbox (west,south,east,north)، polygon ([[lat, lon], …]) یا lat و lon و radius_km.

curl -X POST "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/risk/area" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"place": "شهرستان ابرکوه"}'

پاسخ شامل این‌هاست:

flood: جمعیت داخل پهنه سیلاب ۱۰، ۱۰۰ و ۵۰۰ ساله و جمعیتی که عمق آب برایشان یک متر یا بیشتر است
landslide: سهم سطح و جمعیت روی دامنه‌های با استعداد زیاد
seismic: گسل‌های فعالی که از محدوده می‌گذرند، جمعیت تا ۵ کیلومتری آن‌ها و زمین‌لرزه‌های ۵+ داخل محدوده
vulnerable: تعداد کودکان و سالمندان
settlements_in_flood_zone: شهرها و روستاهایی که در پهنه سیلاب ۱۰۰ ساله‌اند
risk_index: شاخص ریسک، برای مقایسه و رتبه‌بندی محدوده‌ها با هم

۶. شناسنامه خطر (AI)

curl -X POST "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/risk/brief" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"place": "شهرستان ابرکوه"}'

brief متن آماده است (تصویر کلی، هر مخاطره با عدد، جمعیت در معرض و چند اقدام پیشنهادی آمادگی) و data همان اعدادی که متن از روی آن‌ها نوشته شده.

منبع و دقت داده

گسل‌ها: GEM Global Active Faults (CC BY-SA 4.0)؛ زمین‌لرزه‌ها: کاتالوگ USGS؛ سیلاب: نقشه‌های جهانی JRC / کوپرنیک (CC BY 4.0، حدود ۳۰۰ متر)؛ زمین‌لغزش: NASA؛ جمعیت: WorldPop 2020. این‌ها مدل‌های جهانی برای غربال و رتبه‌بندی‌اند و جای مطالعات تفصیلی و داده‌های رسمی کشور را نمی‌گیرند.

نمایش آماده در سایت (بدون کدنویسی)

اگر به آدرس همین سرویس‌ها ui=true اضافه کنید، به‌جای JSON یک صفحه آماده (نقشه، نمودار و جدول نتیجه) برمی‌گردد که در <iframe> سایت شما قرار می‌گیرد و با رنگ‌های توکن شما ساخته می‌شود. جزئیات در راهنمای شروع و نمونه زنده در «آزمایشگاه سرویس» صفحه هر سرویس.