سلامت پوشش گیاهی، سابقه آتش‌سوزی، روشنایی شبانه، ذخیره آب و حوضه آبریز از داده‌های ماهواره‌ای

برای دریافت توکن، با خرید بسته ژئوکوین کیف پول را شارژ کنید و در توکن‌های API توکن بسازید. هزینه هر درخواست موفق از اعتبار همان توکن کم می‌شود.

همه این داده‌ها آفلاین روی سرور نگهداری می‌شوند (پاسخ‌ها "mode": "offline" دارند) و هر پاسخ منبع، مجوز و تاریخ داده را هم برمی‌گرداند.

محدوده را در سرویس‌های POST به یکی از این چهار شکل بدهید: place (نام شهرستان یا استان)، bbox (west,south,east,north)، polygon ([[lat, lon], …]) یا lat و lon و radius_km.

۱. سبزینگی و سلامت پوشش گیاهی یک نقطه

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/vegetation/ndvi" \
  --data-urlencode "lat=29.95" \
  --data-urlencode "lon=52.85" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: سبزینگی (NDVI) در اوت 2026 برابر 0.28 در برابر نرمال 0.3؛ وضعیت: در حد نرمال؛ اوج سبزی معمولا در آوریل (0.47)؛ پوشش زمین: زمین کشاورزی.",
  "latest": {"month": "2026-08", "name": "اوت 2026", "ndvi": 0.28, "normal": 0.3, "anomaly": -0.02},
  "condition": "در حد نرمال",
  "peak_month": {"month": 4, "name": "آوریل", "ndvi": 0.47},
  "green_season": ["مارس", "آوریل", "مه"],
  "months": [{"month": "2026-03", "name": "مارس 2026", "ndvi": 0.47, "normal": 0.38, "anomaly": 0.09}, {"month": "2026-04", "name": "آوریل 2026", "ndvi": 0.61, "normal": 0.47, "anomaly": 0.14}]
}

NDVI از حدود صفر (خاک لخت) تا ۰٫۹ (پوشش گیاهی متراکم) است. normal میانگین پنج‌ساله همان ماه است و condition وضعیت آخرین ماه را می‌گوید: خیلی ضعیف‌تر، ضعیف‌تر، در حد نرمال، بهتر یا خیلی بهتر از نرمال. دقت داده یک کیلومتر است؛ برای مزرعه‌های کوچک‌تر از حدود ۱۰۰ هکتار، زمین‌های اطراف هم در عدد دیده می‌شوند.

۲. وضعیت پوشش گیاهی یک محدوده

curl -X POST "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/vegetation/health" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"place": "شهرستان مرودشت", "cropland_only": true}'

{
  "summary": "شعاع 25 کیلومتری (زمین‌های کشاورزی، 1,015 کیلومتر مربع): میانگین سبزینگی در اوت 2026 برابر 0.22 در برابر نرمال 0.22 (در حد نرمال)؛ 12٪ سطح ضعیف‌تر از نرمال و 4٪ بهتر از نرمال است.",
  "vegetated_area_km2": 1015.0,
  "latest": {"month": "2026-08", "name": "اوت 2026", "ndvi": 0.217, "normal": 0.223, "anomaly": -0.006},
  "condition": "در حد نرمال",
  "poorer_than_normal_pct": 11.8,
  "classes": [{"condition": "خیلی ضعیف‌تر از نرمال", "area_km2": 11.8, "share_pct": 1.2}, {"condition": "ضعیف‌تر از نرمال", "area_km2": 107.4, "share_pct": 10.6}, {"condition": "در حد نرمال", "area_km2": 849.9, "share_pct": 83.7}, {"condition": "بهتر از نرمال", "area_km2": 43.0, "share_pct": 4.2}, {"condition": "خیلی بهتر از نرمال", "area_km2": 3.0, "share_pct": 0.3}]
}

با cropland_only: true فقط زمین‌های کشاورزی بررسی می‌شوند (وضعیت محصول و خشکسالی کشاورزی)؛ بدون آن همه زمین‌های دارای پوشش گیاهی. classes سهم سطح را در پنج وضعیت می‌دهد و months میانگین سبزینگی محدوده در دوازده ماه اخیر را.

۳. سابقه آتش‌سوزی و سطح سوخته

curl -X POST "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/hazard/burned-area" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"bbox": "46.0,33.0,47.5,34.5"}'

{
  "summary": "محدوده انتخابی: از 2013 تا 2025 در مجموع 2,697.4 کیلومتر مربع سوخته (میانگین سالانه 207.5)؛ بدترین سال 2024 با 1,061.4 کیلومتر مربع؛ روند پنج سال اخیر: افزایشی؛ 68٪ آن در «مرتع و بوته‌زار».",
  "total_burned_km2": 2697.4, "mean_per_year_km2": 207.49, "ever_burned_pct": 9.38,
  "worst_year": {"year": 2024, "burned_km2": 1061.43, "burned_hectare": 106143}, "trend": "افزایشی",
  "by_land_cover": [{"land_cover": "مرتع و بوته‌زار", "burned_km2": 1836.2, "share_pct": 68.1}, {"land_cover": "زمین کشاورزی", "burned_km2": 759.3, "share_pct": 28.1}],
  "years": [{"year": 2013, "burned_km2": 34.95, "burned_hectare": 3495}]
}

این نمونه زاگرس در مرز ایلام و کرمانشاه است. by_land_cover نشان می‌دهد آتش در مزرعه بوده یا در مرتع و جنگل: مثلا در دشت خوزستان حدود ۹۱٪ سطح سوخته زمین کشاورزی است (سوزاندن بقایای کشت)، نه آتش‌سوزی طبیعی. آتش‌های کوچک‌تر از حدود ۲۵ هکتار معمولا دیده نمی‌شوند. برای آتش‌های فعال همین حالا از سرویس آتش‌سوزی فعال استفاده کنید.

۴. روشنایی شبانه و رشد فعالیت

curl -X POST "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/urban/night-lights" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"bbox": "51.09,35.56,51.61,35.84"}'

{
  "summary": "محدوده انتخابی: مجموع روشنایی شبانه از 2015 تا 2025 +30٪ تغییر کرده؛ سطح روشن 1,343 کیلومتر مربع (91.8٪ محدوده)؛ تغییر سطح روشن +8٪.",
  "years": [{"year": 2015, "sum_of_lights": 44300, "lit_area_km2": 1247.6, "lit_share_pct": 85.3},
            {"year": 2025, "sum_of_lights": 57583, "lit_area_km2": 1343.3, "lit_share_pct": 91.8}],
  "light_growth_pct": 30.0, "lit_area_growth_pct": 7.7, "population": 9258908, "light_per_1000_people": 6.2
}

روشنایی شب نشانه فعالیت اقتصادی و برق‌رسانی است، نه جمعیت. sum_of_lights برای مقایسه محدوده‌ها و سال‌هاست. شعله گاز میدان‌های نفتی و آتش هم روشن دیده می‌شود.

۵. روند ذخیره آب (ماهواره GRACE)

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/water/storage" \
  --data-urlencode "lat=32.65" \
  --data-urlencode "lon=51.67" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: ذخیره کل آب از 2002 تا 2026 سالانه -1.2 سانتی‌متر تغییر کرده (افت شدید)؛ میانگین سه سال اخیر -26 سانتی‌متر نسبت به سه سال اول، یعنی حدود 264,278 متر مکعب کمتر در هر کیلومتر مربع.",
  "trend_cm_per_year": -1.18, "trend": "افت شدید", "change_cm": -26.4, "change_m3_per_km2": -264278,
  "latest": {"month": "2026-07", "anomaly_cm": -26.0}, "lowest": {"month": "2025-11", "anomaly_cm": -31.4},
  "yearly": [{"year": 2025, "anomaly_cm": -26.7, "months": 12}], "resolution_km": 300
}

مهم: این عدد تغییر کل آب ذخیره‌شده (آب زیرزمینی، رطوبت خاک، آب سطحی و برف) است و دقت مکانی آن حدود ۳۰۰ کیلومتر است. روند یک دشت بزرگ یا استان را نشان می‌دهد، نه یک چاه یا یک شهر. در بیشتر ایران بخش اصلی افت بلندمدت از آب زیرزمینی است. در نوار ساحلی، به‌ویژه کنار دریای خزر، بخشی از عدد مربوط به تغییر سطح دریاست.

۶. حوضه آبریز یک نقطه

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/water/watershed" \
  --data-urlencode "lat=32.65" \
  --data-urlencode "lon=51.67" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: در زیرحوضه‌ای به مساحت 1,786 کیلومتر مربع؛ کل سطح بالادست تا خروجی این زیرحوضه 15,128 کیلومتر مربع (19 زیرحوضه)؛ حوضه بسته (به دریا راه ندارد)، 87 کیلومتر تا خروجی نهایی؛ بارش میانگین 230 میلی‌متر (حدود 3,473 میلیون متر مکعب در سال)؛ حدود 3,136,505 نفر در بالادست.",
  "basin": {"level": 8, "area_km2": 1785.6, "upstream_area_km2": 15127.9, "drainage": "حوضه بسته (به دریا راه ندارد)", "distance_to_outlet_km": 87.0},
  "catchment": {"area_km2": 15127.9, "sub_basins": 19, "mean_rain_mm": 230, "rain_volume_million_m3": 3473.4, "population": 3136505},
  "downstream": {"steps": 6, "ends_in": "چاله انتهایی حوضه بسته"}
}

این نمونه اصفهان روی زاینده‌رود است که به تالاب گاوخونی می‌رسد. catchment همه سطحی است که آب آن به خروجی زیرحوضه این نقطه می‌رسد، با بارش و جمعیت آن. مرز زیرحوضه و کل بالادست به‌صورت GeoJSON هم برمی‌گردد (geometry=false آن را حذف می‌کند). حوضه‌ها نام ندارند و در دشت‌های کاملا هموار مرزها تقریبی‌اند.

۷. گردوغبار و ذرات معلق

curl -G "https://cloud.geotajak.ir/api/geo/air/dust" \
  --data-urlencode "lat=31.32" \
  --data-urlencode "lon=48.67" \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_TOKEN"

{
  "summary": "این نقطه: میانگین عمق نوری ذرات معلق 0.33 (زیاد)؛ اوج در مه (0.48)؛ فصل پرغبار: آوریل، مه، ژوئیه، اوت؛ در 54٪ ماه‌ها ذرات درشت (گردوغبار) غالب و زیاد بوده؛ روند: کاهشی.",
  "mean_aod": 0.329,
  "level": "زیاد",
  "peak_month": {"month": 5, "name": "مه", "aod": 0.476, "angstrom": 0.07, "dust_months_pct": 100},
  "dusty_season": ["آوریل", "مه", "ژوئیه", "اوت"],
  "dust_dominated_months_pct": 54,
  "trend_aod_per_decade": -0.037,
  "trend": "کاهشی"
}

این نمونه اهواز است. عدد «عمق نوری ذرات» مقدار کل ذرات ستون هوا را نشان می‌دهد، نه غلظت نزدیک زمین. ماهی «غبارآلود» شمرده می‌شود که هم بار ذرات زیاد باشد و هم ذرات درشت باشند. normal_by_month سال معمول، yearly میانگین هر سال از ۲۰۱۲ و recent دوازده ماه اخیر را می‌دهد. دقت مکانی حدود ۱۰۰ کیلومتر است. برای کیفیت هوای همین حالا از کیفیت هوا استفاده کنید.

منبع داده

گردوغبار: NASA VIIRS Deep Blue؛ سبزینگی: NASA VIIRS VNP13A3؛ سطح سوخته: NASA VIIRS VNP64A1؛ روشنایی شبانه: NASA Black Marble؛ ذخیره آب: NASA JPL GRACE و GRACE-FO؛ حوضه‌ها: HydroBASINS (HydroSHEDS). داده‌های ناسا مالکیت عمومی‌اند. این داده‌ها برای غربال، مقایسه و پایش‌اند و جای اندازه‌گیری محلی را نمی‌گیرند.

نمایش آماده در سایت (بدون کدنویسی)

اگر به آدرس همین سرویس‌ها ui=true اضافه کنید، به‌جای JSON یک صفحه آماده (نقشه، نمودار و جدول نتیجه) برمی‌گردد که در <iframe> سایت شما قرار می‌گیرد و با رنگ‌های توکن شما ساخته می‌شود. جزئیات در راهنمای شروع و نمونه زنده در «آزمایشگاه سرویس» صفحه هر سرویس. با دکمه «چاپ / PDF» بالای همان صفحه می‌توانید نتیجه را به‌صورت گزارش PDF ذخیره کنید.